Activity

เคยสงสัยไหมว่าทำไมรองเท้ารุ่นที่ทุกคนชม พอเราใส่จริงกลับเจ็บเท้าจนอยากขายทิ้ง เหตุผลมักไม่เกี่ยวกับคุณภาพรองเท้าเลย แต่เกี่ยวกับรูปเท้าและวิธีลงน้ำหนักของแต่ละคน

ใต้ฝ่าเท้าเรามีส่วนโค้งที่ทำงานเหมือนแหนบ ช่วยซับแรงตอนลงและดีดกลับตอนถีบตัวไปข้างหน้า เมื่อความโค้งนี้ต่ำหรือสูงกว่าค่ากลางมาก ๆ วิธีที่แรงวิ่งผ่านเท้า ข้อเท้า และเข่าก็เปลี่ยนตามไปด้วย

ทำไมเรื่องนี้ควรรู้ตั้งแต่ยังไม่มีอาการ

อาการที่มาจากรองเท้าผิดแบบแทบไม่เคยมาแบบเฉียบพลัน มันค่อย ๆ สะสมจนกลายเป็นอาการเจ็บส้นตอนตื่นนอน ปวดหน้าแข้ง หรือเข่าด้านในที่เริ่มไม่สบายเวลาเดินไกล

ต้องบอกไว้ก่อนว่าเท้าแบนเป็นลักษณะทางกายภาพ ไม่ใช่ความผิดปกติที่ต้องรีบแก้ เป้าหมายจึงไม่ใช่การดัดเท้าให้เป็นทรงมาตรฐาน แต่คือการหารองเท้าที่ทำให้เดินได้นานโดยไม่ทรมาน

ขั้นตอนตั้งแต่รู้จักเท้าจนถึงลองในร้าน

1. ทดสอบรอยเท้าเปียกเพื่อดูว่าอุ้งเท้าอยู่ระดับไหน

วิธีที่เร็วที่สุดคือเอาเท้าจุ่มน้ำให้ทั่วฝ่า แล้วเหยียบลงบนกระดาษแข็งสีเข้มหรือพื้นกระเบื้องแห้ง โดยยืนลงน้ำหนักตามปกติสักสองวินาที รอยที่เต็มฝ่าแทบไม่มีส่วนเว้าตรงกลางคืออุ้งต่ำหรือเท้าแบน รอยที่เว้าลึกจนกลางเท้าเหลือเป็นเส้นบางหรือขาดหายคืออุ้งสูง อย่าลืมทดสอบทั้งซ้ายและขวา เพราะเท้าสองข้างของคนเดียวกันมักไม่เท่ากันเป๊ะ คนพลาดตรงที่ทำแบบนั่งเก้าอี้แล้วแตะเบา ๆ ซึ่งได้รอยที่เว้ากว่าความจริงเสมอ

2. อ่านพื้นรองเท้าคู่เก่าเพื่อยืนยันผล

รอยเท้าเปียกบอกรูปเท้าตอนยืนนิ่ง แต่รองเท้าคู่เก่าบอกสิ่งที่เกิดขึ้นจริงตอนเคลื่อนไหว ให้พลิกรองเท้าที่ใส่บ่อยที่สุดขึ้นมาดูว่าดอกยางสึกหนักที่ตรงไหน ถ้าสึกหนักที่ขอบด้านในและปลายเท้าฝั่งนิ้วโป้ง มักแปลว่าเท้าล้มเข้าด้านในตอนลงน้ำหนัก ถ้าสึกไล่ตามขอบด้านนอกจากส้นไปถึงนิ้วก้อย แปลว่าน้ำหนักเทออกนอก ลองตั้งรองเท้าบนโต๊ะแล้วมองจากข้างหลัง ถ้าส้นเอนเข้าหากันแสดงว่ารองเท้าถูกกดด้านในมาตลอด

3. ถ้าผลออกมาว่าอุ้งต่ำ ให้เลือกแบบนี้

คนอุ้งต่ำมักมีเท้าที่ล้มเข้าด้านในมากกว่าปกติเวลาลงน้ำหนัก สิ่งที่ต้องการจึงเป็นความมั่นคง ไม่ใช่ความนุ่มอย่างเดียว ลองบีบส้นรองเท้าดู ถ้ามันแข็งและคืนรูปทันทีคือใช้ได้ ถ้าบุบง่ายคือไม่ช่วยอะไร อีกวิธีคือจับส้นไว้ข้างหนึ่งแล้วบิดปลายไปอีกทาง ถ้าบิดง่ายจนม้วนเก็บได้ แปลว่าโครงพื้นแทบไม่ช่วยควบคุมการบิดของเท้า นอกจากนี้คนเท้าแบนมักมีหน้าเท้ากว้างกว่าค่าเฉลี่ย จึงควรเลือกรุ่นที่หัวรองเท้าไม่บีบ และหลีกเลี่ยงทรงเรียวแคบแม้จะดูสวยกว่า ในกลุ่มรองเท้าวิ่ง ASICS ทำสายที่เน้นความมั่นคงมานาน ขณะที่ Nike กับ adidas ก็มีรุ่นที่เสริมโครงด้านในเช่นกัน

4. ถ้าผลออกมาว่าอุ้งสูง โจทย์จะเปลี่ยนไป

ข่าวรองเท้า ASICS

คนอุ้งสูงลงน้ำหนักด้วยพื้นที่แคบกว่า ทำให้แรงทั้งหมดไปลงที่สองจุดหลักคือส้นและโคนนิ้วเท้า โจทย์จึงกลับด้านกับเท้าแบน คือเน้นคูชั่นเป็นหลัก และไม่ต้องไปหารุ่นที่เสริมความแน่นด้านใน หลังเท้าที่สูงทำให้แนวเชือกกดทับเส้นประสาทจนชา วิธีแก้ง่าย ๆ คือข้ามรูร้อยเชือกตรงช่วงที่รู้สึกตึงที่สุด แผ่นรองในที่เข้ารูปกับอุ้งเท้าก็ช่วยได้มาก เพราะมันเพิ่มพื้นที่สัมผัสให้แรงกระจายออกแทนที่จะกระจุกอยู่ที่ส้น คนพลาดเพราะไปซื้อรุ่นที่โฆษณาว่าซัพพอร์ตสูง ทั้งที่คนอุ้งสูงมักรู้สึกว่ามันแข็งและดันฝ่าเท้าจนเจ็บ

5. ลองให้ถูกวิธี และอย่าเชื่อทฤษฎีมากกว่าความรู้สึกของตัวเอง

แนวคิดที่จับคู่รูปอุ้งเท้ากับประเภทรองเท้าแบบตายตัวเป็นแนวทางตั้งต้นที่ดี แต่งานวิจัยยุคหลังพบว่ามันทำนายอาการบาดเจ็บได้ไม่แม่นอย่างที่เคยเชื่อกัน สิ่งที่เชื่อถือได้มากกว่าคือความสบายที่รู้สึกได้ทันทีตั้งแต่ก้าวแรก ควรลองช่วงเย็นหลังเดินมาทั้งวัน ใส่ถุงเท้าคู่ที่ใช้ประจำ ยืนเต็มเท้าแล้วกดดูว่าปลายนิ้วยาวสุดยังเหลือที่ว่างราวหนึ่งเซนติเมตร แล้วเดินในร้านอย่างน้อยหนึ่งถึงสองนาที เพราะจุดกดหลายจุดไม่โผล่มาตอนยืนเฉย ๆ ถ้ารู้สึกว่าต้องใส่ไปสักพักให้มันเข้ารูป ให้ถือว่าคู่นั้นไม่ผ่าน

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

คิดว่ายิ่งนุ่มยิ่งดีสำหรับทุกคน

โฟมนุ่ม ๆ ให้ความรู้สึกดีตอนลอง แต่ยิ่งนุ่มก็ยิ่งจับเท้าให้อยู่ทรงได้น้อย คนเท้าแบนที่ไปเลือกรุ่นนุ่มที่สุดในร้านมักลงเอยด้วยการเจ็บมากกว่าเดิม

วางแผ่นเสริมอุ้งซ้อนลงบนแผ่นรองในเดิม

แผ่นเสริมอุ้งเกือบทุกแบบออกแบบมาให้ใช้แทนแผ่นรองในของเดิม ไม่ใช่วางซ้อนทับ ถ้าซ้อนกันจะทำให้เท้าถูกยกสูงจนคับ และจุดโค้งไปกดผิดตำแหน่ง และควรค่อย ๆ เพิ่มเวลาใส่ ไม่ใช่ใส่เดินทั้งวันตั้งแต่วันแรก

คิดว่ารองเท้าแฟชั่นทุกคู่ใส่เดินทั้งวันไหว

รุ่นคลาสสิกอย่าง Samba หรือ Stan Smith ออกแบบมาจากรองเท้ากีฬายุคเก่าที่พื้นแบนและบางมาก ใส่ในวันปกติได้สบาย แต่ถ้าเป็นทริปเดินเที่ยวทั้งวัน ควรเปลี่ยนแผ่นรองในหรือสลับกับคู่ที่มีคูชั่นมากกว่า

คิดว่ารุ่นที่แพงกว่าย่อมเข้ากับเท้าเราดีกว่า

ของแพงหมายถึงวัสดุดี ไม่ได้หมายถึงเข้ากับเท้าเรา รุ่นท็อปมักออกแบบเพื่อการใช้งานเฉพาะทาง ไม่ได้ทำมาเพื่อคนเดินทั่วไปที่มีเท้าทุกแบบ

ข้อควรรู้เพิ่มสำหรับคนไทย

อากาศร้อนชื้นทำให้เท้าเหงื่อออกมากกว่าที่คิด และเท้าที่ลื่นในรองเท้าจะขยับไปมาทุกก้าว ผลคือเท้าบิดในรองเท้ามากขึ้น อาการเจ็บที่เคยไม่มีก็เริ่มมา ดังนั้นถุงเท้าที่แห้งเร็วจึงสำคัญไม่แพ้ตัวรองเท้า ควรเลือกรุ่นที่ถอดแผ่นรองในออกมาล้างและตากได้ เพราะความชื้นที่หมักอยู่คือต้นเหตุของทั้งกลิ่นและวัสดุที่เสื่อมเร็ว

อีกเรื่องที่ต่างจากเมืองหนาวคือพื้นผิวที่เราเดินกันทุกวัน พื้นกระเบื้องในห้างและทางเท้าคอนกรีตไม่ยืดหยุ่นเลย คนที่อุ้งสูงจึงเจ็บส้นเร็วกว่าเวลาเดินระยะยาว ช่วงฝนตกที่ต้องใส่รองเท้าแตะหรือรองเท้ายางพื้นแบนติดต่อกันหลายวัน คือช่วงที่อาการรองช้ำของคนเท้าแบนกำเริบบ่อยที่สุด

สำหรับการซื้อออนไลน์ซึ่งเป็นช่องทางหลักของคนไทยไปแล้ว มีสองอย่างที่ช่วยลดความเสี่ยงได้มาก เริ่มจากวัดเท้าเองบนกระดาษให้ได้ทั้งความยาวและความกว้าง แล้วเทียบกับตารางของแต่ละแบรนด์ ไม่ใช่จำไซซ์เดิมแล้วสั่งตามนั้นทุกครั้ง จากนั้นเลือกร้านที่เปลี่ยนไซซ์ได้จริง แล้วมองหารีวิวจากคนที่มีรูปเท้าใกล้เคียงกับเรา ซึ่งบอกอะไรได้มากกว่าคะแนนดาวรวม ถ้าห้างใกล้บ้านมีจุดสแกนเท้า การไปวัดสักครั้งแล้วจดตัวเลขไว้ใช้กับการสั่งครั้งต่อ ๆ ไปคุ้มมาก

คำถามที่มักเจอเวลาคุยเรื่องนี้

คนเท้าแบนจำเป็นต้องใช้แผ่นเสริมอุ้งไปตลอดหรือเปล่า

ไม่จำเป็น ถ้าเดินได้ทั้งวันโดยไม่มีอาการก็ไม่ต้องเปลี่ยนอะไร มันเป็นเครื่องมือที่หยิบมาใช้เป็นช่วง ๆ ได้ เช่น ทริปที่ต้องเดินเยอะ หรืองานที่ต้องยืนติดต่อกันหลายชั่วโมง

รองเท้าวิ่งสายมั่นคงใส่เดินทั่วไปได้ไหม

ได้และหลายคนใส่เดินทั้งวันสบายกว่ารองเท้าแฟชั่นด้วยซ้ำ ข้อแลกเปลี่ยนคือทรงมักใหญ่และแมตช์กับเสื้อผ้ายากกว่า จึงเหมาะกับวันที่เน้นใช้งานมากกว่าวันที่เน้นลุค

ลูกเท้าแบน ต้องพาไปพบแพทย์ตั้งแต่ตอนนี้ไหม

ในวัยเด็กเล็กการเห็นฝ่าเท้าเต็มเป็นเรื่องปกติ ส่วนโค้งจะค่อย ๆ ชัดขึ้นเมื่อโตขึ้น สิ่งที่ควรสังเกตคืออาการเจ็บ การเดินผิดปกติ หรือการไม่อยากเดินไกล ถ้ามีอาการเหล่านี้จึงค่อยปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ

ทำไมใส่รุ่นเดิมไซซ์เดิมแล้วรู้สึกไม่เหมือนเดิม

รูปเท้าไม่ได้คงที่ตลอดชีวิต น้ำหนักที่เปลี่ยนและอายุที่มากขึ้นทำให้อุ้งเท้าค่อย ๆ ต่ำลงและเท้ากว้างขึ้นได้ อีกเหตุผลคือแบรนด์ปรับหุ่นรองเท้าเมื่อออกเวอร์ชันใหม่ ทำให้ชื่อรุ่นเดิมแต่ทรงไม่เหมือนเดิม จึงควรลองใหม่ทุกครั้ง

ปิดท้าย

การรู้ว่าตัวเองอุ้งเท้าแบบไหนไม่ได้ทำให้เลือกรองเท้าถูกทันที แต่มันตัดตัวเลือกที่ไม่เข้ากับเราออกไปได้เกินครึ่ง ที่เหลือให้เชื่อความรู้สึกตอนลองมากกว่าคำโฆษณา เพราะรองเท้าที่ดีที่สุดคือคู่ที่ใส่แล้วลืมไปเลยว่ากำลังใส่อะไรอยู่